Τα κατάγματα σπονδύλου οσφυικής μοίρας, οφείλονται συνήθως σε τροχαία ατυχήματα ή πτώσεις από ύψος.
Οι κακώσεις αυτές μπορεί να είναι μια σφηνοειδής παραμόρφωση (κάταγμα συμπιεστικά) ενός σπονδυλικού σώματος, ένα εκρηκτικό κάταγμα του σώματος με πίεση επί των νευρικών δομών, ένα κάταγμα-εξάρθρημα στο επίπεδο του κατάγματος με συνοδό ημιδιατομή ή και διατομή του νωτιαίου μυελού ή της ιππουρίδας και τέλος υπάρχει πάντα η πιθανότητα δημιουργίας ενός αιματώματος (επισκληριδίου ή/και υποσκληριδίου ή/και ενδονωτιαίου καθώς και η πιθανότητα θλάσεων ενδονωτιαίως και συνόδου οιδήματος.

Τα συμπτώματα μπορεί να είναι από πόνος στην τραυματισθείσα περιοχή με επινέμεση στα άκρα, παραισθησίες ή και δυσαισθησίες των άκρων και του κορμού (αναλόγως του επιπέδου εντόπισης της βλάβης) έως μονοπάρεση, μονοπληγία, ημιπάρεση, ημιπληγία, παραπάρεση, τετραπάρεση και τετραπληγία που είναι και βαρύτερη κλινική έκφανση ενός τραυματισμού στην ΑΜΣΣ.

Πρωταρχικοί στόχοι της θεραπείας είναι η πρόληψη ή ο περιορισμός της νευρολογικής βλάβης και η αποκατάσταση της σταθερότητας της σπονδυλικής στήλης, ανεξάρτητα από το αν επιλεγεί συντηρητική ή χειρουργική θεραπεία. Επιμέρους στόχοι είναι η διόρθωση της παραμόρφωσης με όσο το δυνατόν λιγότερη απώλεια κινητικότητας και η ταχεία αποκατάσταση.

Αφού προηγηθεί μια πλήρης φυσική και νευρολογική εξέταση ακολουθεί η εργαστηριακή διαγνωστική προσπέλαση αρχικά με απλές ακτινογραφίες και στη συνέχεια με αξονική και μαγνητική τομογραφία της τραυματισθείσας μοίρας της σπονδυλικής στήλης.
Αναλόγως των ευρημάτων από την κλινική εξέταση και τον νευροαπεικονιστικό έλεγχο αποφασίζεται η περεταίρω αντιμετώπιση του τραυματία. Μπορεί να είναι απλή υποστηρικτική των ζωτικών σημείων, αποιδηματική ή και χειρουργική με στόχο την αποσυμπίεση των νευρικών δομών αλλά και την σταθεροποίηση της σπονδυλικής στήλης.

Μπορεί να διενεργηθεί η σπονδυλοπλαστική ή κυφοπλαστική με στόχο την άμεση κινητοποίηση του ασθενούς, την αντιμετώπιση του πόνου και την σταθεροποίηση- ανάταξη του συμπιεστικού κατάγματος της οσφυικής μοίρας χωρίς νευρολογική σημειολογία.
Σε περίπτωση εκρηκτικού κατάγματος σπονδυλικού σώματος είναι επιτακτική η αποσυμπίεση των νευρικών δομών που συνήθως συνυπάρχει με το κάταγμα και η σπονδυλοδεσία με στόχο την σταθεροποίηση.

Το κάταγμα – εξάρθρημα είναι μια υπερεπείγουσα νευροχειρουργική κατάσταση λόγω της βαριάς κλινικής εικόνας που συνήθως εμφανίζουν οι τραυματισθέντες. Επιβάλλεται η άμεση αποσυμπιίεση των νευρικών στοιχείων, η ανάταξη της φυσιολογικής δομής της σπονδυλικής στήλης και η σταθεροποίηση της με σπονδυλοδεσία. Τα αιματώματα της σπονδυλικής στήλης αναλόγως της κλινικής και νευρολογικής εικόνας του ασθενούς αντιμετωπίζονται είτε συντηρητικά είτε χειρουργικά. Η παροχέτευση του αιματώματος αναλόγως του μεγέθους και της προτιμηθείσας προσπέλασης μπορεί να απαιτήσει και σταθεροποίηση με σπονδυλοδεσία.

Η χρονική περίοδος των 6 ωρών είναι κρίσιμη ώστε να αντιμετωπισθούν οι πιεστικές βλάβες της σπονδυλικής στήλης επί του νωτιαίου μυελού. Πέραν αυτού του «χρονικού παραθύρου» η νευρολογική σημειολογία είναι πιθανόν να μην μπορεί να αναστραφεί και να είναι μόνιμη, με συνέπεια τεράστιο κοινωνικοοικονομικό κόστος για τον ασθενή, την οικογένεια του και την κοινωνία